FANDOM


Machine translation
Dịch máy là bài toán tự động chuyển một ngôn ngữ sang ngôn ngữ khác, mà vẫn giữ nguyên ý nghĩa của văn bản đầu vào.

Khó khăn của việc thiết kế chương trình dịch tự động là làm sao khử nhập nhằng hiệu quả. Nói về tính nhập nhằng, đây là khái niệm chỉ tính không rõ ràng của ngôn ngữ, chẳng hạn khi viết từ đường kính thì vẫn chưa rõ là nó chỉ một loại "chất ngọt dùng để pha làm đồ uống" hay là "đoạn thẳng đi qua tâm và nối hai điểm của đường tròn, của mặt cầu". Nhập nhằng như ví dụ vừa rồi là do hiện tượng đồng âm (hoặc đồng tự) gây ra, một số kiểu nhập nhằng khác như nhập nhằng từ loại, nhập nhằng từ đa nghĩa. Khi dịch tự động từ tiếng Việt sang tiếng Anh, khó khăn đầu tiên lại là việc xác định ranh giới từ, không giống như tiếng Anh (và nhiều ngôn ngữ khác) mỗi từ đã mang trọn vẹn một nghĩa và được xác định ranh giới qua khoảng trắng, tiếng Việt là ngôn ngữ đơn lập do vậy có rất nhiều từ ghép, nếu không xác định đúng sẽ xuất hiện kiểu dịch từng từ rồi ghép lại với nhau ví dụ như từ "miễn bàn" có thể bị dịch thành free table. Với tiếng Anh do là ngôn ngữ biến hình nên việc xác định từ loại dễ hơn, ngoài ra nó cũng ít từ đồng tự (hai từ có ký tự hoàn toàn giống nhau nhưng mang nghĩa khác nhau), còn về từ đa nghĩa tiếng Anh cũng như tiếng Việt và hầu như tất cả các ngôn ngữ khác đều rất phức tạp, muốn xác định nghĩa chính xác phải phải thực hiện phân tích văn cảnh.

Sau khi xác định nghĩa phù hợp của từ, công việc tiếp theo là sắp xếp để tạo thành câu hoàn chỉnh. Nếu hai ngôn ngữ có cấu trúc càng khác nhau bao nhiêu công việc này càng phức tạp bấy nhiêu, với những ngôn ngữ gần nhau như tiếng Anh và tiếng Pháp công việc tương đối đơn giản, nhưng giữa tiếng Pháp và tiếng Trung thì rất khó khăn. Để sắp xếp người ta đưa vào các cấu trúc ngữ pháp hết sức phức tạp, áp dụng nhiều kiến thức toán học nhưng thực tế cho thấy hiệu quả của chúng vẫn không được tốt.

Một cách tiếp cận khác trong lĩnh vực này là dựa vào tư liệu đã dịch sẵn của con người, điển hình là Google Translate, nó nạp hàng triệu trang tư liệu sau đó thực hiện các thao tác mà nó gọi là thống kê kiến thức để phân tích cho các lần dịch tự động sau này, kiểu dịch rất gần với thao tác tìm kiếm - lĩnh vực đặc biệt mạnh của Google.

Một số dịch vụ dịch tự động

Đa ngôn ngữ

  • Babel Fish: Một trong các tiện ích dịch tự động đầu tiên trên ứng dụng web, được công cụ tìm kiếm Alta Vista phát triển và đưa lên mạng vào năm 1997, sau đó Yahoo một công cụ tìm kiếm khác mua lại vào năm 2004. Hỗ trợ 38 cặp ngôn ngữ, trong đó tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Trung Quốc (cả giản thể và phồn thể) được hỗ trợ nhiều nhất; tiếp đến là các tiếng Đức, Tây Ban Nha, Ý, Bồ Đào Nha, Nga, Triều Tiên, Nhật, Hy Lạp và Hà Lan. Liên kết: babelfish.yahoo.com
  • Google Translate: Dịch vụ này tính đến thời điểm tháng 2 năm 2010 đã hỗ trợ 52 ngôn ngữ trong đó có tiếng Việt, hiện là dịch vụ trực tuyến duy nhất hỗ trợ khả năng dịch toàn trang web cho tiếng Việt, không giống Yahoo, do sử dụng kiểu dịch trung gian nên cặp ngôn ngữ có khả năng dịch qua lại với nhau lên tới con số 1326 (52*51/2), tuy nhiên rất nhiều cặp chất lượng dịch thấp, vì thực tế đó là kiểu dịch tự động 2 lần qua một ngôn ngữ trung gian nào đó (thường là tiếng Anh), với tính năng này có thể dịch một câu tiếng Việt sang 51 ngôn ngữ còn lại. Có tính năng tương tác với người dùng nhằm tăng chất lượng dịch cho các lần sau, không hỗ trợ dịch chuyên ngành. Tốc độ dịch của Google là rất tốt so với các dịch vụ trực tuyến tương tự khác dành cho người Việt, khi sử dụng người dùng sẽ dễ dàng nhận thấy. Tốc độ, đơn giản dù sao vẫn là những đặc điểm vốn có từ lâu của người khổng lồ Internet này. Liên kết: translate.google.com.vn

Tiếng Việt

  • Dịch máy trên Xalo.vn: đưa ra dịch vụ dịch trực tuyến một chiều từ Anh sang Việt, do công ty Cổ phần Công nghệ Tinh Vân tự phát triển, hỗ trợ dịch theo từng lĩnh vực, đồng thời cho phép người dùng chỉnh sửa, góp ý về nội dung dịch nhằm nâng cao chất lượng dịch. Liên kết: dich.xalo.vn
  • Lạc Việt (công ty từng phát triển và đưa ra bộ từ điển Lạc Việt): chỉ hỗ trợ dịch từ Anh sang Việt có thêm phần dịch chuyên ngành (tin học, toán học, y học và kế toán) và hỗ trợ dịch tốt hơn bởi người dùng. Liên kết: www.vietgle.vn/tratu/dich-tu-dong
  • Vdict: Dịch vụ trực tuyến đầu tiên dịch tự động Anh-Việt, mua lại bản quyền phần mềm EVTRAN của Softex (Phòng Công nghệ Phần Mềm - Viện Ứng dụng công nghệ - Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam) phát triển, sau đó từ bỏ phần mềm này (trong một thời gian ngắn) để sử dụng công nghệ của Google Translate. Tuy nhiên, vì trong nhiều trường hợp EVTRAN dịch tốt hơn Google Translate nên Vdict đã sử dụng lại EVTRAN đồng thời với Google Translate: hiện nay khi dịch Anh-Việt, vdict cho ra cả hai kết quả. Không hỗ trợ dịch chuyên ngành cũng như trợ giúp từ phía người dùng. Liên kết: vdict.com/?autotranslation
  • Baamboo: Dịch dưới 500 từ được hỗ trợ bởi Google.
  • Evtran: Phần mềm dịch tự động Anh-Việt, Việt-Anh đầu tiên do người Việt làm ra.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.